Cannabis, THC en CBD worden vaak in één adem genoemd. Begrijpelijk, want de drie termen zijn nauw met elkaar verbonden. Toch betekenen ze niet hetzelfde.
Cannabis is de plant. THC en CBD zijn twee van de vele stoffen die in die plant kunnen voorkomen. Dat onderscheid lijkt eenvoudig, maar het maakt een groot verschil wanneer je productetiketten, wetgeving en informatie over cannabinoïden probeert te begrijpen.
Tijd om de begrippen uit elkaar te halen, zonder mystiek, doemdenken of wonderverhalen.
Cannabis is de plant, niet één bepaalde werking
Cannabis is een botanische plant. De benaming wordt gebruikt voor planten binnen het geslacht Cannabis, waarbij Cannabis sativa L. vaak als wetenschappelijke basisbenaming voorkomt.
De chemische samenstelling kan sterk verschillen naargelang genetica, teeltomstandigheden, oogstmoment, verwerking en bewaring. De ene plant bevat relatief veel stoffen die kunnen worden omgezet in THC, terwijl een andere plant voornamelijk voorlopers van CBD produceert.
Cannabis gelijkstellen aan THC is daarom te eenvoudig. THC kan een belangrijk bestanddeel zijn, maar vormt nooit het volledige verhaal van de plant.
Naast cannabinoïden bevat cannabis ook terpenen, flavonoïden en andere plantaardige verbindingen. Terpenen dragen bijvoorbeeld bij aan geurprofielen, maar hun aanwezigheid vormt op zichzelf geen bewijs van een specifieke werking bij mensen.
Wat zijn cannabinoïden?
Cannabinoïden zijn een groep verbindingen die in verschillende vormen bestaan.
De stoffen die van nature in cannabis voorkomen, noemen we fytocannabinoïden. Het menselijk lichaam produceert zelf ook signaalstoffen die binnen het endocannabinoïdesysteem actief zijn. Die lichaamseigen stoffen worden endocannabinoïden genoemd.
Volgens de European Union Drugs Agency zijn in cannabis minstens 144 verschillende cannabinoïden beschreven. Voor veel van die stoffen is de beschikbare kennis nog beperkt.
THC en CBD zijn de bekendste namen, maar ook CBG, CBC en CBN maken deel uit van het bredere cannabinoïdenverhaal.
THC is de belangrijkste bedwelmende cannabinoïde
THC staat voor tetrahydrocannabinol. Wanneer mensen spreken over het “high”-effect van cannabis, bedoelen ze doorgaans de invloed van delta-9-THC.
THC kan onder andere waarneming, aandacht, reactievermogen, coördinatie en tijdsbeleving beïnvloeden. De uiteindelijke ervaring is niet bij iedereen hetzelfde en hangt onder meer samen met de samenstelling, hoeveelheid, gebruiksvorm en persoonlijke gevoeligheid.
Dat THC zo’n centrale plaats inneemt in wetgeving en publieke beeldvorming is dus niet toevallig. Het is de voornaamste bedwelmende cannabinoïde in cannabis.
Toch zit er in verse cannabis niet uitsluitend kant-en-klare THC. Een belangrijk deel komt oorspronkelijk voor als THCA, voluit tetrahydrocannabinolzuur.
THCA en THC zijn niet precies hetzelfde
THCA is een zure voorloper van THC. Door warmte en tijd kan THCA een chemische verandering ondergaan waarbij koolstofdioxide wordt afgesplitst. Dit proces heet decarboxylatie.
Daarbij kan THCA worden omgezet in THC. Daarom maken laboratoriumanalyses en productinformatie soms onderscheid tussen:
- THC;
- THCA;
- totaal THC.
Die begrippen zijn niet onderling verwisselbaar. Ook voor de beoordeling van een product kan het verschil tussen een cannabinoïde en haar zure voorloper belangrijk zijn.
Dit artikel is geen handleiding voor gebruik of verwerking. Het onderscheid wordt hier uitsluitend uitgelegd om productinformatie en cannabischemie beter te kunnen begrijpen.
CBD veroorzaakt niet dezelfde roes als THC
CBD staat voor cannabidiol. Het is eveneens een cannabinoïde uit cannabis, maar CBD veroorzaakt niet dezelfde bedwelmende roes als THC.
Daarom beschrijven we CBD liever als niet-bedwelmend dan simpelweg als “niet-psychoactief”. Dat laatste woord kan de indruk wekken dat CBD helemaal geen interactie met het lichaam heeft. Dat is te absoluut.
CBD is ook geen afgezwakte versie van THC. De twee stoffen hebben een andere moleculaire structuur en gedragen zich anders binnen biologische systemen. Verwachtingen die bij THC horen, kunnen daarom niet zomaar op CBD worden toegepast.
Niet-bedwelmend betekent bovendien niet automatisch risicovrij of geschikt voor iedereen. CBD kan bijvoorbeeld een wisselwerking hebben met bepaalde geneesmiddelen. Wie medicatie gebruikt, zwanger is, borstvoeding geeft of gezondheidsvragen heeft, bespreekt het gebruik van cannabinoïdeproducten het best met een arts of apotheker.
Ook CBD begint meestal als een zure voorloper
Net zoals THC vaak uit THCA ontstaat, komt CBD in vers plantenmateriaal voornamelijk voor als CBDA: cannabidiolzuur.
Door decarboxylatie kan CBDA veranderen in CBD. Dat verklaart waarom analyses van rauw plantenmateriaal andere verhoudingen kunnen tonen dan analyses van een verwerkt product.
Vereenvoudigd ziet dat er zo uit:
- THCA kan veranderen in THC;
- CBDA kan veranderen in CBD;
- CBGA kan veranderen in CBG.
De zure en neutrale vormen zijn chemisch verwant, maar niet identiek. Eigenschappen van THC mogen daarom niet automatisch worden toegeschreven aan THCA, en hetzelfde geldt voor CBD en CBDA.
De rol van CBGA, CBG en CBN
CBGA wordt soms de centrale voorloper binnen de cannabinoïdenaanmaak genoemd. Enzymen in de plant kunnen CBGA omzetten in onder andere THCA, CBDA en CBCA.
Dat is een belangrijk detail: niet CBG, maar vooral de zure vorm CBGA staat vroeg in deze biosynthetische route.
Wanneer CBGA zelf decarboxyleert, ontstaat CBG. CBN volgt een ander verhaal. Deze cannabinoïde wordt vooral aangetroffen wanneer THC en verwante verbindingen onder invloed van tijd, licht, warmte en zuurstof veranderen.
Cannabinoïden vormen dus geen statische lijst. Tijdens groei, verwerking en bewaring kunnen bepaalde verbindingen ontstaan, verdwijnen of in andere stoffen veranderen.
Is hennep iets anders dan cannabis?
Hennep en cannabis worden in dagelijkse gesprekken vaak voorgesteld als twee volledig verschillende planten. Botanisch is het onderscheid minder scherp.
Hennep verwijst doorgaans naar cannabisvariëteiten die voor landbouw- of industriële toepassingen worden gebruikt en aan bepaalde wettelijke voorwaarden voldoen. De term zegt iets over teelt, toepassing en regelgeving, maar niet automatisch alles over ieder eindproduct.
Een laag THC-gehalte betekent in België ook niet dat elk mogelijk CBD- of hennepproduct automatisch verkocht mag worden. Cosmetica, oliën, voeding, bloemen en geneesmiddelen vallen onder verschillende regels.
Lees daarom ook ons artikel over CBD-wetgeving in België.
Cannabis, THC en CBD kort samengevat
De belangrijkste verschillen:
- Cannabis is de plant en de overkoepelende botanische context.
- THC is de belangrijkste bedwelmende cannabinoïde in cannabis.
- CBD is een andere cannabinoïde en veroorzaakt niet dezelfde roes als THC.
- THCA en CBDA zijn zure voorlopers van THC en CBD.
- CBGA speelt een centrale rol in de natuurlijke vorming van verschillende cannabinoïdezuren.
- CBG, CBN en andere cannabinoïden hebben ieder een eigen chemische oorsprong.
- De productcategorie en samenstelling bepalen mee welke regels van toepassing zijn.
CBD is dus geen lichte THC. THC is niet hetzelfde als cannabis. En het woord cannabis vertelt op zichzelf nog niet welke cannabinoïden of percentages een product bevat.
Waarom dit verschil bij producten belangrijk is
Productnamen kunnen veel eenvoudiger klinken dan hun werkelijke samenstelling.
Een “CBD-product” kan bijvoorbeeld bestaan uit CBD-isolaat, een breder hennepextract of een combinatie van verschillende cannabinoïden. Ook de dragerolie, concentratie, ingrediënten en productcategorie kunnen verschillen.
Kijk daarom niet alleen naar één opvallend percentage of naar een cannabisblad op de verpakking. Controleer onder andere:
- welke cannabinoïden werkelijk vermeld staan;
- in welke concentraties ze aanwezig zijn;
- of het om een isolaat of breder extract gaat;
- welke overige ingrediënten zijn toegevoegd;
- voor welke productcategorie en toepassing het product is aangeboden;
- of er controleerbare producent- en batchinformatie beschikbaar is.
Een hoger percentage is niet automatisch beter. Het beschrijft in de eerste plaats de concentratie, niet de kwaliteit of een gegarandeerd resultaat.
Wie actuele samenstellingen wil vergelijken, kan de CUSHED Oil-collectie bekijken.
Cannabis hoeft niet groter, kleiner of mysterieuzer gemaakt te worden dan ze is. Het is een complexe plant met een lange geschiedenis en een chemie die meer nuance verdient dan één groen blad of drie populaire letters.
Bij CUSHED presenteren we cannabinoïden daarom niet als wondermiddelen. We leggen uit wat er op een etiket staat, waar begrippen vandaan komen en waar de beschikbare kennis haar grenzen bereikt.
Dat maakt het onderwerp niet saaier. Het maakt het betrouwbaarder.
Verder ontdekken
Wil je verder lezen? Bekijk onze artikelen over Cannabis Culture of raadpleeg de veelgestelde vragen over CUSHED en CBD.
Wie producten liever ter plaatse vergelijkt, kan terecht bij CUSHED Deurne en CUSHED Mortsel.
Bronnen
-
European Union Drugs Agency – Cannabis production and biochemistry
-
World Health Organization – Review of cannabis and cannabidiol
-
Laaboudi et al. – Review of cannabis chemistry and biosynthesis
Dit artikel is uitsluitend bedoeld als algemene informatie. Het vormt geen medisch of juridisch advies en is geen aanbeveling om cannabis of cannabinoïdeproducten te gebruiken. Wetgeving en productstatus kunnen veranderen en verschillen per productcategorie. Raadpleeg bij gezondheidsvragen een arts of apotheker en controleer voor juridische informatie steeds de actuele officiële bronnen.